خطبه 2 نهج البلاغه

. ستایش پروردگار

ستایش می کنم خداوند را ، برای تکمیل نعمت های او و تسلیم بودن در برابر بزرگی او ، و ایمن ماندن از نافرمانی او . و در رفع نیاز ها از او یاری می طلبم ؛ زیرا آن کس را که خدا هدایت کند ، هرگز گمراه نگردد ، و آن را که خدا دشمن دارد ، هرگز نجات نیابد و هر آن کس را خداوند بی نیاز گرداند ، نیازمند نخواهد شد .

پس ستایش خداوند ، گران سنگ ترین چیز است ، و برترین گنجی است که ارزش ذخیره شدن دارد ، و گواهی می دهم که جز خدای یکتای بی شریک ، معبودی نیست ، شهادتی که اخلاص آن آزموده و پاکی و خلوص آن را باور داریم و تا زنده ایم بر این باور استواریم ، و آن را برای صحنه های هولناک روز قیامت ذخیره می کنیم ، زیرا شهادت به یگانگی خدا ، نشانه استواری ایمان ، باز کننده درهای احسان ، مایه خضنودی خدای رحمان ، و دور کننده شیطان است .

2 . ویژگی های پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم

و شهادت می دهم که محمد صلی الله علیه و آله و سلم بنده خدا و فرستاده اوست . خداوند او را با دینی آشکار ، و نشانه ای پایدار و قرآنی نوشته شده و استوار و نوری درخشان و چراغی تابان و فرمانی آشکار کننده فرستاد تا شک و تردیدها را نابود سازد و با دلایل روشن استدلال کند ، با آیات الهی مردم را پرهیز دهد ، و از کیفرهای الهی بترساند .

3 . شناخت عصر جاهلیت

خدا پیامبر اسلام را زمانی فرستاد که مردم در فتنه ها گرفتار شده ، رشته های دین پاره شده و ستون های ایمان و یقین ناپایدار بود . در اصول دین اختلاف داشته ، و امور مردم پراکنده بود ؛ راه رهایی دشوار و پناه گاهی وجود نداشت ؛ چراغ هدایت بی نور ، و کور دلی همگان را فراگرفته بود .

خدای رحمان معصیت می شد و شیطان یاری می گردید ؛ ایمان بدون یاور مانده و ستون های آن ویران گردیده و نشانه های آن انکار شده ، راههای آن ویران و جاده های آن کهنه و فراموش گردیده بود . مردم جاهلی شیطان را اطاعت می کردند و به راههای او می رفتند و در آبشخور شیطان سیراب می شدند .

با دست مردم جاهلیت ، نشانه های شیطان ، آشکار و پرچم او برافراشته گردید . فتنه ها ، مردم را لگد مال کرده و با سُم های محکم خود ، نابودشان کرده و پا برجا ایستاده بود . اما مردم حیران و سرگردان ، بی خبر و فریب خورده ، در کنار بهترین خانه ( کعبه ) و بدترین همسایگان ( بت پرستان ) زندگی می کردند . خواب آن ها بیداری ، و سُرمه چشم آن ها اشک بود ؛ در سرزمینی که دانشمند آن لب فرو بسته و جاهل گرامی بود .

4 . ویژگی های اهل بیت علیهم السلام

عترت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم جایگاه اسرار خداوندی و پناه گاه فرمان الهی و مخزن علم خدا و مرجع احکام اسلامی ، و نگهبان کتاب های آسمانی و کوههای همیشه استوار دین خدایند . خدا به وسیله اهل بیت علیهم السلام پشت خمیده دین را راست نمود و لرزش و اضطراب آن را از میان برداشت .

5 . سیمای فاسدان

برابر فاسدانی که تخم گناه افشاندند ، و با آب غرور و فریب آبیاری کردند ، و محصول آن را که جز عذاب و بدبختی نبود ، برداشتند ! .

6 . جایگاه آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم

کسی را با خاندان رسالت نمی شود مقایسه کرد و آنان که پرورده نعمت هدایت اهل بیت پیامبرند با آنان برابر نخواهند بود . عترت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم اساس دین ، و ستون های استوار یقین می باشند . شتاب کننده ، باید به آنان بازگردد و عقب مانده باید به آنان بپیوندد ؛ زیرا ویژگی های حق ولایت به آن ها اختصاص دارد و وصیت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نسبت به خلافت مسلمین و میراث رسالت ، به آن ها تعلق دارد .

هم اکنون ( که خلافت را به من سپردید ) حق به اهل آن بازگشت ، و دوباره به جایگاهی که از آن دور مانده بود ، بازگردانده شد .

 

ترجمه استاد محمد دشتی رحمة الله علیه

خطبه بعدی

تن عربی

من خطبة له علیه السلام بعد انصرافه من صفين و فيها حال الناس قبل البعثة و صفة آل النبي ثم صفة قوم آخرين

1 . فلسفة الحمد

أَحْمَدُهُ اِسْتِتْمَاماً لِنِعْمَتِهِ وَ اِسْتِسْلاَماً لِعِزَّتِهِ وَ اِسْتِعْصَاماً مِنْ مَعْصِيَتِهِ وَ أَسْتَعِينُهُ فَاقَةً إِلَى كِفَايَتِهِ إِنَّهُ لاَ يَضِلُّ مَنْ هَدَاهُ وَ لاَ يَئِلُ مَنْ عَادَاهُ وَ لاَ يَفْتَقِرُ مَنْ كَفَاهُ فَإِنَّهُ أَرْجَحُ مَا وُزِنَ وَ أَفْضَلُ مَا خُزِنَ وَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ شَهَادَةً مُمْتَحَناً إِخْلاَصُهَا مُعْتَقَداً مُصَاصُهَا نَتَمَسَّكُ بِهَا أَبَداً مَا أَبْقَانَا وَ نَدَّخِرُهَا لِأَهَاوِيلِ مَا يَلْقَانَا فَإِنَّهَا عَزِيمَةُ اَلْإِيمَانِ وَ فَاتِحَةُ اَلْإِحْسَانِ وَ مَرْضَاةُ اَلرَّحْمَنِ وَ مَدْحَرَةُ اَلشَّيْطَانِ

2 . خصائص رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم

وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ أَرْسَلَهُ بِالدِّينِ اَلْمَشْهُورِ وَ اَلْعَلَمِ اَلْمَأْثُورِ وَ اَلْكِتَابِ اَلْمَسْطُورِ وَ اَلنُّورِ اَلسَّاطِعِ وَ اَلضِّيَاءِ اَللاَّمِعِ وَ اَلْأَمْرِ اَلصَّادِعِ إِزَاحَةً لِلشُّبُهَاتِ وَ اِحْتِجَاجاً بِالْبَيِّنَاتِ وَ تَحْذِيراً بِالْآيَاتِ وَ تَخْوِيفاً بِالْمَثُلاَتِ

3 . وصف الجاهلیة

وَ اَلنَّاسُ فِي فِتَنٍ اِنْجَذَمَ فِيهَا حَبْلُ اَلدِّينِ وَ تَزَعْزَعَتْ سَوَارِي اَلْيَقِينِ وَ اِخْتَلَفَ اَلنَّجْرُ وَ تَشَتَّتَ اَلْأَمْرُ وَ ضَاقَ اَلْمَخْرَجُ وَ عَمِيَ اَلْمَصْدَرُ فَالْهُدَى خَامِلٌ وَ اَلْعَمَى شَامِلٌ عُصِيَ اَلرَّحْمَنُ وَ نُصِرَ اَلشَّيْطَانُ وَ خُذِلَ اَلْإِيمَانُ فَانْهَارَتْ دَعَائِمُهُ وَ تَنَكَّرَتْ مَعَالِمُهُ وَ دَرَسَتْ سُبُلُهُ وَ عَفَتْ شُرُكُهُ أَطَاعُوا اَلشَّيْطَانَ فَسَلَكُوا مَسَالِكَهُ وَ وَرَدُوا مَنَاهِلَهُ بِهِمْ سَارَتْ أَعْلاَمُهُ وَ قَامَ لِوَاؤُهُ فِي فِتَنٍ دَاسَتْهُمْ بِأَخْفَافِهَا وَ وَطِئَتْهُمْ بِأَظْلاَفِهَا وَ قَامَتْ عَلَى سَنَابِكِهَا فَهُمْ فِيهَا تَائِهُونَ حَائِرُونَ جَاهِلُونَ مَفْتُونُونَ فِي خَيْرِ دَارٍ وَ شَرِّ جِيرَانٍ نَوْمُهُمْ سُهُودٌ وَ كُحْلُهُمْ دُمُوعٌ بِأَرْضٍ عَالِمُهَا مُلْجَمٌ وَ جَاهِلُهَا مُكْرَمٌ و منها يعني آل النبي عليه الصلاة و السلام

4 . فضائل عترة النبی صلی الله علیه و آله و سلم

هُمْ مَوْضِعُ سِرِّهِ وَ لَجَأُ أَمْرِهِ وَ عَيْبَةُ عِلْمِهِ وَ مَوْئِلُ حُكْمِهِ وَ كُهُوفُ كُتُبِهِ وَ جِبَالُ دِينِهِ بِهِمْ أَقَامَ اِنْحِنَاءَ ظَهْرِهِ وَ أَذْهَبَ اِرْتِعَادَ فَرَائِصِهِ وَ مِنْهَا يَعْنِي قَوْماً آخَرِينَ

5 . اعمال المنحرفین

زَرَعُوا اَلْفُجُورَ وَ سَقَوْهُ اَلْغُرُورَ وَ حَصَدُوا اَلثُّبُورَ

6 . منزلة آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم

لاَ يُقَاسُ بِآلِ مُحَمَّدٍ صلّی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِهِ وَ سلَّم مِنْ هَذِهِ اَلْأُمَّةِ أَحَدٌ وَ لاَ يُسَوَّى بِهِمْ مَنْ جَرَتْ نِعْمَتُهُمْ عَلَيْهِ أَبَداً هُمْ أَسَاسُ اَلدِّينِ وَ عِمَادُ اَلْيَقِينِ إِلَيْهِمْ يَفِي‏ءُ اَلْغَالِي وَ بِهِمْ يُلْحَقُ اَلتَّالِي وَ لَهُمْ خَصَائِصُ حَقِّ اَلْوِلاَيَةِ وَ فِيهِمُ اَلْوَصِيَّةُ وَ اَلْوِرَاثَةُ اَلْآنَ إِذْ رَجَعَ اَلْحَقُّ إِلَى أَهْلِهِ وَ نُقِلَ إِلَى مُنْتَقَلِهِ

خطبه بعدی